Czy wynagrodzenie chorobowe podlega oskładkowaniu?

Krótka odpowiedź brzmi: wynagrodzenie chorobowe co do zasady nie podlega oskładkowaniu składkami społecznymi ani składką zdrowotną, ponieważ nie jest zapłatą za pracę, tylko świadczeniem za okres czasowej niezdolności do pracy. Oznacza to, że od tej wypłaty nie nalicza się składek emerytalnej, rentowej, chorobowej, wypadkowej oraz zdrowotnej, a pracodawca wykazuje ten okres w rozliczeniach ZUS jako czas bez oskładkowanego przychodu ze stosunku pracy. Jednocześnie brak składek nie przesądza o braku zaliczki na podatek dochodowy, ponieważ kwestie podatkowe rozlicza się odrębnie.

Czy wynagrodzenie chorobowe podlega oskładkowaniu?

Nie. Wynagrodzenie chorobowe nie jest traktowane jak przychód za wykonaną pracę, tylko jak świadczenie za okres niezdolności do pracy, dlatego nie nalicza się od niego żadnych składek społecznych ani składki zdrowotnej. Ta zasada różni je od zwykłego wynagrodzenia za pracę, które podlega pełnym składkom. Pracodawca wykazuje okres wypłaty wynagrodzenia chorobowego w dokumentach rozliczeniowych jako czas niegenerujący oskładkowanego przychodu ze stosunku pracy.

Warto jednocześnie rozdzielić oskładkowanie od opodatkowania. Brak składek nie oznacza automatycznie braku podatku. Zaliczka na podatek dochodowy jest rozliczana według zasad właściwych dla świadczeń chorobowych i wymaga odrębnego ujęcia w listach płac.

Jak długo pracodawca wypłaca wynagrodzenie chorobowe?

Pracodawca finansuje wynagrodzenie chorobowe za maksymalnie 33 dni niezdolności do pracy w danym roku kalendarzowym. Dla pracownika, który ukończył 50 lat, limit ten wynosi 14 dni. Po wyczerpaniu tego okresu pracownik nabywa uprawnienie do zasiłku chorobowego finansowanego z ubezpieczenia społecznego.

Czym różni się wynagrodzenie chorobowe od zasiłku chorobowego?

Podstawowa różnica dotyczy źródła finansowania i okresu wypłaty. Wynagrodzenie chorobowe finansuje pracodawca, ale tylko w granicach ustawowego limitu 33 lub 14 dni. Po tym czasie świadczenie przyjmuje formę zasiłku chorobowego finansowanego z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zasiłek może wypłacać ZUS albo uprawniony pracodawca, jednak pieniądze pochodzą z ubezpieczenia społecznego.

Wysokość świadczeń jest odrębnie uregulowana. Standardowo wynagrodzenie chorobowe wynosi 80 procent podstawy, a w określonych ustawowo sytuacjach może wynieść 100 procent. Zasiłek chorobowy mieści się co do zasady w przedziale 70–100 procent w zależności od rodzaju niezdolności do pracy i przesłanek ustawowych. W obu przypadkach świadczenia te co do zasady nie są oskładkowane składkami społecznymi ani zdrowotną.

Na czym polega ustalanie podstawy świadczeń chorobowych?

Przy ustalaniu podstawy świadczeń chorobowych analizuje się przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy. Jeśli okres podlegania ubezpieczeniu chorobowemu jest krótszy, przyjmuje się pełne miesiące ubezpieczenia dostępne w tym okresie. Do podstawy wlicza się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe pomniejszony o składki finansowane przez pracownika.

W praktyce przy ustalaniu podstawy świadczenia dla pracownika stosuje się pomniejszenie przychodu o łączną wartość składek społecznych finansowanych przez ubezpieczonego, która wynosi 13,71 procent. Jest to wartość wynikająca z materiałów informacyjnych ZUS i dotyczy standardowego zestawu potrąceń po stronie pracownika.

Ile wynosi składka chorobowa pracownika?

Składka na ubezpieczenie chorobowe finansowana przez pracownika wynosi 2,45 procent podstawy wymiaru. Jest to składka potrącana wyłącznie wtedy, gdy pracownik uzyskuje przychód stanowiący podstawę do jej naliczenia. Sama wypłata wynagrodzenia chorobowego tej podstawy nie stanowi.

Jak rozliczyć wypłaty, gdy w miesiącu występuje i praca, i choroba?

W miesiącu, w którym część czasu stanowi praca, a część choroba, wykazuje się i rozlicza te pozycje oddzielnie. Wynagrodzenie za pracę podlega pełnym składkom społecznym i składce zdrowotnej, natomiast wynagrodzenie chorobowe nie jest oskładkowane. Rozdzielenie tych pozycji należy ująć zarówno w liście płac, jak i w dokumentach kierowanych do ZUS.

Czy wynagrodzenie chorobowe podlega składce zdrowotnej?

Nie. Od wynagrodzenia chorobowego nie nalicza się składki zdrowotnej, ponieważ nie jest to przychód ze stosunku pracy w rozumieniu przepisów o oskładkowaniu. Zasada ta dotyczy również zasiłku chorobowego finansowanego z ubezpieczenia społecznego.

Jak wynagrodzenie chorobowe wpływa na podstawę przyszłego zasiłku?

Wypłata wynagrodzenia chorobowego nie zwiększa bieżącej podstawy składek społecznych, ale wcześniejsze przychody, od których opłacano składkę chorobową, wchodzą do wyliczenia podstawy świadczeń chorobowych. Standardowo przyjmuje się 12 pełnych miesięcy poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy, a przy krótszym stażu stosuje się odpowiednio krótszy okres, zawsze po odliczeniu składek finansowanych przez pracownika.

Czy zleceniobiorca otrzyma wynagrodzenie chorobowe?

Nie. Wynagrodzenie chorobowe jest świadczeniem związanym ze stosunkiem pracy. Przy umowie zlecenia nie występuje ono w rozumieniu kodeksu pracy. Zleceniobiorca może nabyć prawo do zasiłku chorobowego wyłącznie wtedy, gdy podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu i spełnia wymagane warunki ustawowe.

Co z potrąceniami i podatkiem przy wynagrodzeniu chorobowym?

Wynagrodzenie chorobowe może podlegać potrąceniom przewidzianym w przepisach, na przykład egzekucyjnym, co jest zagadnieniem odrębnym od zasad naliczania składek. Niezależnie od braku oskładkowania, rozliczenie podatkowe odbywa się według właściwych reguł i wymaga odrębnej analizy na poziomie listy płac.

Jakie błędy najczęściej prowadzą do nieprawidłowego oskładkowania?

• Utożsamianie każdego świadczenia za czas choroby z wynagrodzeniem chorobowym, mimo że po upływie limitu dni jest to już zasiłek z ubezpieczenia chorobowego.
• Naliczanie składek od całej miesięcznej wypłaty, bez wydzielenia części, która stanowi wynagrodzenie chorobowe niepodlegające oskładkowaniu.
• Pominięcie różnicy między pracownikiem a zleceniobiorcą i błędne przypisywanie zleceniobiorcy prawa do wynagrodzenia chorobowego.
• Mylenie oskładkowania z opodatkowaniem i przyjmowanie, że brak składek oznacza brak zaliczki podatkowej.
• Nieuwzględnianie limitu 33 dni lub 14 dni w roku kalendarzowym w zależności od wieku pracownika.
• Błędne założenie, że pracodawca finansuje także zasiłek chorobowy po upływie okresu wypłaty wynagrodzenia chorobowego.

Podsumowanie

Co do zasady wynagrodzenie chorobowe nie podlega oskładkowaniu składkami społecznymi ani składką zdrowotną, gdyż nie jest zapłatą za wykonaną pracę. Pracodawca wypłaca je przez 33 dni w roku kalendarzowym lub 14 dni w przypadku pracownika po 50. roku życia, a po tym okresie świadczenie przyjmuje formę zasiłku chorobowego finansowanego z ubezpieczenia społecznego. Podstawe świadczeń ustala się z reguły z 12 poprzedzających miesięcy, po odliczeniu składek finansowanych przez pracownika, w tym z zastosowaniem pomniejszenia o 13,71 procent zgodnie z materiałami ZUS. Składka chorobowa finansowana przez pracownika wynosi 2,45 procent, lecz nie dotyczy ona samego wynagrodzenia chorobowego. Rozliczenia płacowe wymagają wyraźnego oddzielenia wynagrodzenia za pracę od świadczeń chorobowych i konsekwentnego ujęcia w dokumentacji ZUS.